گوش کنید دانلود پادکست
  • 15h00 - 15h05 GMT
    GMT 15h00 16/12 اخبار جهان
  • 15h05 - 15h30 GMT
    GMT 15h05 16/12 دنباله برنامه
  • 15h30 - 15h44 tu
    GMT 15h30 16/12 اخبار جهان
  • 15h44 - 16h00 tu
    GMT 15h44 16/12 دنباله برنامه
  • 16h00 - 16h05 tu
    GMT 16h00 16/12 اخبار جهان
  • 16h05 - 16h30 tu
    GMT 16h05 16/12 دنباله برنامه
  • 16h30 - 16h44 tu
    GMT 16h30 16/12 اخبار جهان
  • 16h44 - 17h00 tu
    GMT 16h44 16/12 دنباله برنامه
برای بهره گیری کامل از فرآورده های چندرسانه ای، پلاگین فلش را در مرورگر رایانۀ خود نصب کنید برای ورود، کوکی ها را در رایانۀ خود فعال کنید سایت ار.اف.ای با مرورگرهای مختلف و از جمله اینترنت اکسپلورر۸، فایر فاکس۱۰، سفری ۳، گوگل کروم ۱۷ و .. سازگار است
اروپا

بزرگداشت هاینریش بل نویسنده بزرگ آلمان در یکصدمین سالروز تولد او

media هانریش بل، نویسندۀ آلمانی hdg.de

روز ٢١ دسامبر، یکصدمین سالروز تولد هاینریش بل نویسنده بزرگ آلمان و برنده نوبل ادبیات سال ١٩٧٢ طی ده‌ها مراسم جداگانه در سراسر آلمان جشن گرفته شد. در تاریخ بعد از جنگ جهانی دوم هیچ نویسنده‌ای بیش از بل بر رشد گرایش‌های صلح طلبانه و ضدفاشیستی در آلمان و اروپا اثرگذار نبوده است.

هاینریش بل روز ٢١ دسامبر سال ١٩١٧ در اوج جنگ جهانی اول دیده بر جهان گشود و خشونت، فقر و فلاکت حاکم بر جامعه آلمان را از همان دوران کودکی تجربه کرد. او ١۶ ساله بود که حزب ناسیونال سوسیالیست به رهبری آدولف هیتلر به قدرت رسید.

سال ١٩٣٩ با برافروخته شدن آتش جنگ جهانی دوم، بل که اکنون ٢٢ سال داشت به خدمت سربازی احضار شد و تا ماه های پایانی این جنگ جهانسوز، در لهستان، رومانی، مجارستان، فرانسه و اتحاد جماهیر شوروی مشغول خدمت بود.

تجربه دو جنگ بزرگ، با توجه به نقشی که آلمان در آنها داشت، ریشه‌های نفرت از جنگ و خشونت و صلح دوستی را در جان هاینریش بل کاشت، چنانکه تا آخرین روزهای عمر خود علیه رفتارهای ضدانسانی جنگ طلبان مبارزه کرد و نوشت.

از طرفدار جنگ تا هوادار صلح

هاینریش بل در سال های نخست جنگ جهانی دوم در نامه هائی که برای دوست دختر و همسر بعدی خود "آنه ماری" می نوشت، نسبت به جنگ نظری مساعد داشت، اما بعد از مجروح شدن در جبهه شرق نگاهش در این مورد کاملا تغییر یافت. او سال ١٩۴۴ در حالی که هنوز کسوت سربازی به تن داشت در نامه ای خطاب به خانواده خود نوشت: "من به این درک عمیق رسیده ام که جنگ چیزی جز جنایت نیست. از اونیفورمی که به تن دارم بیزارم".

در آخرین ماه های جنگ جهانی دوم هاینریش بل توانست از جبهه بگریزد و تا پایان جنگ با هویتی جعلی به زندگی مخفیانه ادامه بدهد، اما با پایان جنگ و تسلیم آلمان، گروهی از سربازان آمریکائی او را اسیر گرفتند. بل در سپتامبر ١٩۴۵ از اسارت آزاد شد، اما فشار هفت سال حضور در جبهه ها از او انسانی خسته و رنجور باقی گذاشته بود. بل به خانه خود در کلن بازگشت که کاملا ویران شده بود.

از آن به بعد، همزمان با انجام کارهای مختلف برای تامین معاش، نوشتن درباره فقر و نکبتی که در جریان جنگ و پس از آن تجربه کرده بود، به مهمترین دغذغه هاینریش بل تبدیل شد که از جوانی به ادبیات عشق می ورزید.

او پس از هفت سال حضور در جبهه اکنون با بازگشت به کلن هم میهنان خود را می دید که نه سقفی برسر، نه تن پوش مناسبی بر تن و نه نانی بر سفره دارند. این فجایع درونمایه اغلب آثار نویسنده بزرگی شد که در سال ١٩٧٢ میلادی به عنوان دومین نویسنده آلمانی پس از توماس مان جایزه ادبی نوبل را از آن خود کرد.

سیر ادبی یک نویسنده کارگر

زندگی خصوصی هاینریش بل در دوران پس از جنگ با رنج و زحمتکشی و محرومیت همراه بود. او مجبور بود برای تامین معاش خود و همسرش از جمله در مغازه نجاری برادرش کار کند. از سال ١٩۵٠ به عنوان مسئول سرشماری ساختمان‌ها در اداره آمار مشغول به کار شد. اما اشتغال به این کارها، نه تنها از اراده او برای نوشتن نمی کاست، بلکه سبب می شد که با زیستن در اعماق جامعه انگیزه های قوی تری برای نوشتن علیه جنگ و خشونت و نابرابری پیدا کند.

بل در سال ١٩۴٢ با "آنه ماری سش" ازدواج کرد. نخستین حاصل این ازدواج پسری بود که او را کریستف نام نهادند، اما در سال ١٩۴۵ به علت بیماری جان سپرد.

هاینریش بل نخستین داستان خود با نام "قطار به موقع رسید" را در سال ١٩۴٧ به چاپ رساند، در سال ١٩۴٩ به شهرت رسید و دو سال بعد به خاطر داستان "گوسفندان سیاه" جایزه ادبی گروه ۴٧ را دریافت کرد. او در سال ١٩۵۶ به ایرلند سفر کرد و یک سال بعد کتاب "یادداشت های روزانه ایرلند" از وی منتشر شد.

بل در سال ١٩٧١ یک سال پیش از دریافت نوبل ادبیات به ریاست انجمن قلم آلمان برگزیده شد و تا سال ١٩٧۴ همچنین ریاست انجمن بین المللی قلم را به عهده داشت. این موقعیت ها، یکی پس از دیگری بر نفوذ فرهنگی و سیاسی وی در آلمان و اروپا افزود.

بل در سال ١٩٧۶ همراه با همسرش کلیسای کاتولیک را ترک کرد و در ژوئیه سال ١٩٨۵ در ۶٨ سالگی درگذشت. پیکر بل در نزدیکی زادگاهش کلن به خاک سپرده شد.

هاینریش بل در ایران

هاینریش بل در ایران نویسنده ای نام آشنا است و دوستداران بی شماری دارد. از این نویسنده برجسته آلمانی تاکنون بیش از ١۵ رمان به وسیله ناتالی چوبینه، محمد اسماعیل زاده، جاهد جهانشاهی، کیکاووس جهانداری؛ مرتضی کلانتری، شریف لنکرانی و چند مترجم دیگر به فارسی برگردانده و در ایران منتشر شده است.

معروف ترین این آثار عبارتند از: آبروی از دست رفته کاترینا بلوم، عقاید یک دلقک، سیمای زنی در میان جمع، قطار به موقع رسید، گوسفندان سیاه، آدم کجا بودی، حتی یک کلمه هم نگفت، خانه بی سرپرست، نان سال‌های جوانی، یادداشت های ایرلند، بیلیارد در ساعت نه و نیم، پایان ماموریت و...

 
با تاسف، مهلت اتصال به پایان رسیده است