گوش کنید دانلود پادکست
  • 15h00 - 15h05 GMT
    GMT 15h00 22/01 اخبار جهان
  • 15h05 - 15h30 GMT
    GMT 15h05 22/01 دنباله برنامه
  • 15h30 - 15h44 tu
    GMT 15h30 22/01 اخبار جهان
  • 15h44 - 16h00 tu
    GMT 15h44 22/01 دنباله برنامه
  • 16h00 - 16h05 tu
    GMT 16h00 22/01 اخبار جهان
  • 16h05 - 16h30 tu
    GMT 16h05 22/01 دنباله برنامه
  • 16h30 - 16h44 tu
    GMT 16h30 22/01 اخبار جهان
  • 16h44 - 17h00 tu
    GMT 16h44 22/01 دنباله برنامه
برای بهره گیری کامل از فرآورده های چندرسانه ای، پلاگین فلش را در مرورگر رایانۀ خود نصب کنید برای ورود، کوکی ها را در رایانۀ خود فعال کنید سایت ار.اف.ای با مرورگرهای مختلف و از جمله اینترنت اکسپلورر۸، فایر فاکس۱۰، سفری ۳، گوگل کروم ۱۷ و .. سازگار است

نگاهی به تاریخ سیاسیِ کشمیر از استقلال هند در ۱۹۴۷ تا امروز

نگاهی به تاریخ سیاسیِ کشمیر از استقلال هند در ۱۹۴۷ تا امروز
 
نگاهی به تاریخ سیاسیِ کشمیر از استقلال هند در ۱۹۴۷ تا امروز .

پس از چند پاره شدنِ هندِ بریتانیا در ۱۹۴۷ مهاراجۀ هندویِ «جامو و کَشمیر» ترجیح داد قلمرو فرمانروایی‌اش مستقل بماند و از پیوستنِ آن به هند و پاکستان خودداری کرد. اما هنگامی که پشتون‌ها با پشتیبانیِ نظامی پاکستان به آن قلمرو تاختند، از دولت هند درخواست کمک نظامی کرد و دولت هند پس از بیرون راندن مهاجمان، «جامو و کَشمیر» را با دادن خودمختاری نسبی ضمیمۀ خاک خود کرد. ناسیونالیست‌های هندو همواره خواهان پایان دادن به خودمختاریِ جامو و کَشمیر بودند. فعلیت بخشیدن به این خواست یکی از وعده‌هایِ انتخاباتیِ ناراندرا موُدی، نخست وزیر کنونیِ هند، بود.

دوشنبۀ هفتۀ گذشته پنجم اوت دولت هند خودمختاریِ ایالتِ «جامو و کَشمیر» را لغو کرد. به گفتۀ بعضی از کارشناسانِ هند این تصمیم ممکن است به یک بحران واقعی در شبه قارۀ هند به ویژه در روابط هند و پاکستان بینجامد. مقاماتِ سیاسی کَشمیر و مخالفان سیاسیِ نخست وزیرِ هند روز اعلام لغو خودمختاریِ ایالتِ «جامو و کَشمیر» را «یک روزِ سیاه برای دموکراسی هند» خواندند و دولت پاکستان سه روز پس از اعلامِ آن سفیر هند را از پاکستان اخراج کرد و روابط تجاری‌اش را با هند به حال تعلیق درآورد.

ایالتِ «جامو و کَشمیر» سرزمینِ پهناوری است در شمالِ غربیِ شبه قارۀ هند. بخش عمدۀ خاک آن در رشته کوه‌های هیمالیا قرار دارد. این ایالت در جَنوب هم‌مرزِ ایالت‌های «هیماچال پْرادِش» و «پنجابِ» هند است و در شمال شرقی هم‌مرزِ مناطق خودمختارِ «تبّت» و «شین‌جیانگِ» چین. در شمال شرقی نیز با کَشمیرِ زیرکنترلِ پاکستان معروف به «کَشمیر آزاد» هم‌مرز است. بخشی از خاک آن که شامل «آکسایْ چین» و منطقۀ ماوراء قراقُروم است، به تصرف جمهوری خلق چین درآمده است. دولت هند آن مناطق را جزو ایالت «جامو و کَشمیر» می‌داند و مدعی است که بر اساس خطوطِ مرزی تعیین شده در زمان «هندِ بریتانیا» آن مناطق باید به هند بازگردانده شوند. درگیری‌های مرزیِ چین و هند بر سر آن مناطق سرانجام در ۱۹۶۲ به سود چینی‌ها پایان یافت. و اما «هندِ بریتانیا» چه بود؟

در ۳۱ دسامبر ۱۶۰۰ میلادی الیزابت اول، ملکۀ انگلستان، با یک فرمانِ شاهانه انحصار تجارت در اقیانوس هند را به مدت ۲۰ سال به «کمپانیِ هندِ شرقی» واگذار کرد. این کمپانی که خود با همان فرمانِ شاهانه تشکیل شده بود، خیلی زود به نیرومندترین شرکتِ تجاری آن زمان تبدیل شد و رفته رفته وظایفِ نظامی و اداری نیز برای ادارۀ سرزمینِ پهناورِ هند به عهده گرفت. در ۱۸۵۷ سپاهیان هندی که در خدمتِ آن کمپانی بودند برضد آن شوریدند. آن شورش که در تاریخ‌ها به «شورش سپاهیان» معروف است، به عُمر آن کمپانی که بر اثر تحولات اقتصادی و سیاسیِ قرن نوزدهم در سراشیب زوال افتاده بود، در ۱۸۵۸ پایان داد. بدین‌سان، کمپانیِ هند شرقی همۀ دارایی‌هایش را به دولت بریتانیا یا، به عبارت بهتر، به «پادشاهیِ بریتانیا» واگذار کرد.

از آن پس شبه قارۀ هند مستعمرۀ رسمیِ بریتانیای کبیر شد که تا ۱۹۴۷ به طول انجامید. بریتانیایی‌ها نظامی سیاسی بر آن سرزمینِ پهناور حاکم کردند که به آن «راجِ بریتانیا» یا «هندِ بریتانیا» می‌گفتند. قلمروِ راجِ بریتانیا دربرگیرندۀ هند، پاکستان، بنگلادش و میانمار کنونی بود. بریتانیایی‌ها بر مناطقی از شبه قارۀ هند سرراست فرمان می‌راندند. اما بر ولایت‌هایی از آن سرزمین فرمانراوایانِ محلی حکومت می‌کردند که همگی در عین حال که سرسپردۀ دولتِ بریتانیا بودند، از نوعی خودمختاری نیز برخوردار بودند. قلمروِ هریک از آن فرمانروایانِ محلی را به زبان هندی «نَوّابی راجیا» و به زبان اُردو «نَوّابی ریاست» می‌گفتند. جامو و کَشمیر یکی از آن نوّابی‌ها بود که مهاراجه ای هندو بر آن فرمان می‌راند. در حالی که از قرن‌ها پیش اکثریت جمعیتِ آن مسلمان بودند و بیشترشان در درۀ کَشمیر می‌زیستند.

پس از استقلال هند از بریتانیا در ۱۹۴۷ و چند پاره شدنِ آن، هاری سینگ، مهاراجۀ هندویِ جامو و کَشمیر، ترجیح داد قلمرو فرمانروایی‌اش مستقل بماند و از پیوستنِ آن به هند و پاکستان خودداری کرد. اما جنگجویانِ پشتون با حمایت نظامی دولت پاکستان وارد خاک کَشمیر شدند و هاری سینگ ناگزیر شد از دولت هند درخواستِ کمک نظامی کند. بدین‌سان، آن بخش از خاک کَشمیر که زیر فرمانِ او بود، به جمهوری فدرالِ هند پیوست. دولت هند پس از بیرون راندن مهاجمان، درواقع، قلمرو هاری سینگ را که کمی بیش از ۵۰ درصد خاک کشمیر را تشکیل می‌داد به تصرف خود درآورد و آن را که همان ایالتِ «جامو و کَشمیر» کنونی باشد، در ۱۹۵۴ ضمیمۀ جمهوری فدرالِ هند کرد. کمی کم‌تر از نصفِ کَشمیر نیز که جزو خاک پاکستان شده بود در اختیار آن کشور باقی ماند و در پی آن اقلیت‌های غیرمسلمانِ بخشِ پاکستانی کَشمیر به کَشمیرِ هند مهاجرت کردند.

البته برپایۀ مادۀ ۳۷۰ قانون اساسیِ هند ایالتِ «جامو و کَشمیر» از نوعی خودمختاری نسبی برخوردار شد هرچند حُکمرانِ آن را دولت مرکزی تعیین می‌کرد. باری، پس از پیوستن آن ایالت به جمهوریِ فدرال هند «مِهر چاند ماهاجان»، از حزب کنگرۀ هند، در اکتبر ۱۹۴۷ به نخست وزیریِ آنجا منصوب شد. اما وزارتِ او چندان طول نکشید. در ۵ مارس ۱۹۴۸ شیخ محمد عبدالله، معروف به «شیرِ کَشمیر» و از مخالفان حاکمیتِ هندوها بر کَشمیر، با پشتیبانیِ جواهر لعل نِهرو، نخست وزیرِ هند، به نخست وزیریِ کَشمیر رسید. زیرا او در کشاکش‌های هند و پاکستان جانب هندی‌ها را گرفته بود.

اما شیخ عبدالله هنگامی که متوجه بدتر شدنِ وضع زندگیِ کَشمیری‌ها در چارچوبِ جمهوریِ فدرالِ هند شد و دید که کاری نمی‌تواند از پیش ببرد؛ و از سوی دیگر متوجه جنبش مسلمانانِ کَشمیر برای پیوستنِ به پاکستان شد، زبان به نکوهشِ دولت هند گشود و آن را رسماَ متهم کرد که کاری برای بهبود وضعِ کَشمیری‌ها نمی‌کند. سپس، وعدۀ رفراندوم دربارۀ آیندۀ جامو و کشمیر داد تا اینکه دولت هند او را در ۱۹۵۳ به استعفا واداشت و سپس دستگیر و زندانی کرد. از آن پس، او ۱۵ سال از عمر خود را در زندان، حصر خانگی و تبعید گذراند. از ۱۹۶۸ تشکیلاتِ سیاسیِ او به نام «جبهه برای همه پرسی» در میان مردم اعتبار فراوان یافت. با این حال، آن جبهه در انتخابات ۱۹۷۲ شکست خورد. شیخ عبدالله سپس در روابطش با هند مُدارا پیشه کرد و در ۱۹۷۵ به نخست وزیریِ جامو و کَشمیر انتخاب شد و در مصالحه‌ای که با ایندیرا گاندی، نخست وزیر هند، کرد اجازه داد تا دولت هند با تجدید نظر در مادۀ ۳۷۰ قانون اساسی از خودمختاری جامو و کَشمیر بکاهد. از آن پس بود که کشاکش‌های هند و پاکستان بر سر ادارۀ آن ایالت فزونی گرفت.

ناسیونالیست‌های هندو همواره خواهان حذف مادۀ ۳۷۰ قانون اساسی هند بودند تا به خودمختاریِ جامو و کَشمیر پایان دهند. فعلیت بخشیدن به این خواست یکی از وعده‌هایِ انتخاباتیِ ناراندرا موُدی، نخست وزیر کنونیِ هند، بود.

  • رویدادهای مهم لیبی از سقوط قذافی تا امروز

    رویدادهای مهم لیبی از سقوط قذافی تا امروز

    جامعۀ بین‌المللی «دولتِ وحدت ملی» لیبی به ریاست فایِز سَرّاج را در مقام دولت قانونیِ آن کشور به رسمیت می‌‌شناسد. این دولت نتیجۀ چند ماه مذاکره میان نمایندگان «کنگرۀ ملی» …

  • گذشته و اکنونِ حشد الشعبی

    گذشته و اکنونِ حشد الشعبی

    سپاه قُدس در سازماندهیِ حشد الشعبی سهم عمده داشت و می‌گویند فرماندهان سپاه به ویژه قاسم سلیمانی تشکیلات آن را از روی مُدل تشکیلاتی «بسیج ایران» سازماندهی کردند. حشد الشعبی …

  • نگاهی به بعضی لحظه‌های بحرانیِ روابط ایران و آمریکا از انقلاب تاکنون

    نگاهی به بعضی لحظه‌های بحرانیِ روابط ایران و آمریکا از انقلاب تاکنون

    نخستین ستیزه جوییِ آشکار جمهوری اسلامی ایران با آمریکا حمله به سفارتِ آن کشور در تهران و آغاز بحرانِ گروگان‌گیری در ۴ نوامبر ۱۹۷۹ بود. در ۱۹۸۷ در گرماگرم جنگ ایران و …

  • سرگذشت تقویم مسیحی و اول ژانویه

    سرگذشت تقویم مسیحی و اول ژانویه

    در روم باستان جشنِ نخستین روز سالِ نو را مانند نوروز در ماه مارس برگزار می‌کردند. اما در سال ۴۶ پیش از میلاد ژول سزار تصمیم گرفت که رومیان اول سال را در اول ژانویه جشن …

  • سرگذشت تقویم مسیحی و اول ژانویه

    سرگذشت تقویم مسیحی و اول ژانویه

    در روم باستان جشنِ نخستین روز سالِ نو را مانند نوروز در ماه مارس برگزار می‌کردند. اما در سال ۴۶ پیش از میلاد ژول سزار تصمیم گرفت که رومیان اول سال را در اول ژانویه جشن …

  • جشن کریسمَس، جشن تولد میترا، خدای ایرانی

    جشن کریسمَس، جشن تولد میترا، خدای ایرانی

    پیش از رواج مسیحیت در امپراتوری روم و رسمی شدنِ آن در۳۸۰ میلادی رومیان ۲۵ دسامبر را جشن می‌گرفتند و به آن «زادروزِ خورشیدِ شکست ناپذیر» می‌گفتند. در روم باستان جشنِ «خورشید …

  • فراز و نشیب خروج بریتانیا از اتحادیۀ اروپا در پیوند با تاریخ حزب محافظه کار

    فراز و نشیب خروج بریتانیا از اتحادیۀ اروپا در پیوند با تاریخ حزب محافظه کار

    از زمان پیوستنِ بریتانیا به جامعۀ اقتصادیِ اروپا یا «بازار مشترک» در ژانویۀ ۱۹۷۳ احتمالِ خروج آن کشور از اروپا به یکی از موضوع‌های همیشگیِ بحث‌های سیاسیِ بریتانیا تبدیل …

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. ...
  5. بعدی >
  6. آخرین >
برنامه‌ها
 
با تاسف، مهلت اتصال به پایان رسیده است