گوش کنید دانلود پادکست
  • 15h00 - 15h05 GMT
    GMT 15h00 22/10 اخبار جهان
  • 15h05 - 15h30 GMT
    GMT 15h05 22/10 دنباله برنامه
  • 15h30 - 15h44 tu
    GMT 15h30 22/10 اخبار جهان
  • 15h44 - 16h00 tu
    GMT 15h44 22/10 دنباله برنامه
  • 16h00 - 16h05 tu
    GMT 16h00 22/10 اخبار جهان
  • 16h05 - 16h30 tu
    GMT 16h05 22/10 دنباله برنامه
  • 16h30 - 16h44 tu
    GMT 16h30 22/10 اخبار جهان
  • 16h44 - 17h00 tu
    GMT 16h44 21/10 دنباله برنامه
برای بهره گیری کامل از فرآورده های چندرسانه ای، پلاگین فلش را در مرورگر رایانۀ خود نصب کنید برای ورود، کوکی ها را در رایانۀ خود فعال کنید سایت ار.اف.ای با مرورگرهای مختلف و از جمله اینترنت اکسپلورر۸، فایر فاکس۱۰، سفری ۳، گوگل کروم ۱۷ و .. سازگار است

همه‌پرسی، جنبش جلیقه زردهای فرانسه را به جنبشی سیاسی بدل کرد

همه‌پرسی، جنبش جلیقه زردهای فرانسه را به جنبشی سیاسی بدل کرد
 
زنان معترض فرانسوی در هیئت "ماریان" نماد جمهوری، شهروندی و دموکراسی بعد از انقلاب کبیر فرانسه رویترز

جنبشی که تحت عنوان "جلیقه زردها" در فرانسه شهرت یافت با سرعتی خارق العاده به جنبشی سیاسی برای تعمیق دموکراسی در این کشور فراروید. جنبش "جلیقه زردها" با مطالباتی نظیر افزایش قدرت خرید طبقات فرودست، عدالت اجتماعی و احیای یک نظام مالیاتی منصفانه آغاز شد و در آخرین مرحله گویاترین بیان خود را در مطالبۀ یک همه پرسی به ابتکار شهروندان بازیافت : آنچه معترضان در پلاکاردها و شعارهایشان در خیابان های کشور به اختصار RIC نامیدند، یعنی  Référendum d’initiative citoyenne که همان همه پرسی به ابتکار شهروندان است.

از نگاه ناظران چنین ابتکار دموکراتیکی در حال حاضر با موانع و مقاومت نهادینه ای روبرو است از جمله با نهاد قدرتمند ریاست جمهوری و یک مجلس ضعیف و مطیع رئیس جمهوری که عملاً قدرت اجرایی را منزوی و بی نیاز از مردم و به دور از آمال و آرزوهای آنان می کند و تجدید حیات دموکراتیک در کشور را با مشکل روبرو می سازد.

از جمله نتایج این وضعیت خودداری فزایندۀ رأی دهندگان از شرکت در انتخابات عمومی، بی اعتمادی آنان نسبت به نمایندگان و نهادهای نمایندگی و بروز متناوب تنش ها و اعتراض های اجتماعی است.

با این حال، قانون اساسی جمهوری پنجم فرانسه تصریح می کند که ملت فرانسه حق دارد حاکمیت خود را از طریق همه پرسی نیز اعمال کند. از سال ۱۹۵۸ که جمهوری پنجم در فرانسه تأسیس شد دست کم ۹ بار در این کشور دربارۀ مسائل و موضوعات گوناگون همه پرسی برگزار شده است، هر چند تمایل عمومی نسبت به برگزاری همه پرسی به دلیل افزایش بی تفاوتی رای دهندگان یا سرانجام نامطلوب خود همه پرسی رو به سردی نهاده، به ویژه پس از تحولات سال ٢۰۰۰ که دورۀ ریاست جمهوری را از هفت سال به پنج سال کاهش دادند ولی با همزمان کردن انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی عملاً مجلس ملی را به مطیع و مدافع صرف رئیس جمهوری بدل ساختند.

اصلاح قانون اساسی فرانسه در سال ٢۰۰٨ برگزاری نوعی همه پرسی مشترک به ابتکار شهروندان و نمایندگان پارلمان را به رسمیت شناساند، هر چند شرایطی را که برای آن در نظر گرفت عملاً برگزاری همه پرسی را از نو با موانع بزرگ روبرو ساخت. به موجب این اصلاح، برگزاری همه پرسی باید به تقاضای ٢۰ درصد نمایندگان و حمایت ۱۰ درصد رأی دهندگانی صورت بپذیرد که در فهرست های انتخاباتی ثبت نام کرده اند.

همانند همه پرسی های رایج در دموکراسی های سوئیس یا آمریکا، هدف از برگزاری همه پرسی به ابتکار شهروندان در اصل برگزاری نوعی نظرخواهی یا تصمیم گیری عمومی دربارۀ موضوع یا موضوع های مورد نظر شهروندان است.

در واکنش به این مطالبۀ عمومی علاوه بر نخست وزیر، رئیس مجلس ملی فرانسه نیز آمادگی خود را برای ملاحظۀ چنین ابداع یا ابتکاری اعلام کرد، هر چند شروطی را برای انجام آن نیز قائل شد.

 

دومینیک روسو حقوقدان و متخصص قوانین اساسی در فرانسه در سال ٢۰۱٣ گفته بود که نهادهای جمهوری پنجم حکم سپر را برای رئیس جمهوری ایفا می کنند و او را از هرگونه پاسخگویی مستقیم در مقابل مردم یا نمایندگان مردم بی نیاز می سازند. به گمان دومینیک روسو  نهادهای جمهوری پنجم فرانسه در نهایت میان شهروندان و نمایندگانش جدایی و شکاف ایجاد می کند. به گفتۀ دومینیک روسو نهادهای حکومتی در یک جامعۀ دموکراتیک نه سپر که باید حُکم کانال های ارتباطی میان حکومت کنندگان و حکومت شوندگان را داشته باشند. او معتقد است که این کانال ها در حال حاضر مسدود شده اند. بی دلیل نیست که بخشی از مطالبات "جلیقه زردهای" فرانسه از میان برداشتن همین کانال های مسدود شده و ثبت همه پرسی به ابتکار شهروندان در قانون اساسی کشور بوده است.

هدف این مطالبه استقرار نوعی دموکراسی مستقیم به جای دموکراسی نمایندگی است، زیرا از جمله اهداف برگزاری همه پرسی به ابتکار شهروندان نه فقط لغو قوانین ناعادلانه، بلکه نیز برکنار کردن نمایندگانی است که در میانۀ راه به اهداف و وعده های خود وفادار نبوده اند.

بسیاری از شرکت کنندگان در جنبش جلیقه زردها هدف خود را احیای دموکراسی در فرانسه اعلام کرده اند. به گفتۀ آنان تنها کانال ارتباطی که در حال حاضر میان حکومت کنندگان و حکومت شوندگان فرانسوی وجود دارد انتخابات ریاست جمهوری و پارلمانی است که هر پنج سال یک بار برگزار می شود و قدرتی بسیار را در اختیار یک نفر قرار می دهد.  

بی دلیل نیست که در واکنش به اعتراض های اخیر، رئیس جمهوری فرانسه، امانوئل ماکرون، وعده داد که مباحثه ای ملی را حول چگونگی تحول دموکراسی و شهروندی در این کشور سازمان دهد. او گفت که هدف از این مباحثۀ ملی انعکاس نظرات شهروندان در مورد سیاست های عمومی کشور، نحوۀ تصمیم گیری و مشارکت هر چه بیشتر شهروندان در تصمیم گیری های عمومی است.     

  • ادگار مورن در دیدار با یادها

    ادگار مورن در دیدار با یادها

    "دیدار با خاطرات"* عنوان آخرین اثر ادگار مورن متفکر بزرگ فرانسوی است که در ۴۵۰ صفحه توسط انتشارات "فایر" در فرانسه به چاپ رسیده است. در این کتاب که ادگار مورن در سن ۹٧ …

  • چه کسانی مسبب رشد تروریسم اسلامی در فرانسه هستند؟

    چه کسانی مسبب رشد تروریسم اسلامی در فرانسه هستند؟

    در توسعۀ تروریسم اسلامگرایی هم مسلمانان فرانسه نقش داشته اند هم رهبران سیاسی این کشور. مسلمانان فرانسه به این خاطر که راه را بر نقد دین بسته اند و رهبران فرانسه به این …

  • جهت گیری های تازه در سیاست خارجی فرانسه

    جهت گیری های تازه در سیاست خارجی فرانسه

    چند روز پیش از هفتاد و چهارمین اجلاس مجمع عمومی سازمان ملل، رئیس جمهوری فرانسه در ملاقات با سفرای این کشور از تغییرات محسوس در جهت‌گیری و سیاست خارجی فرانسه خبر داد. …

  • تروریسم و تهدید آزادی در فرانسه

    تروریسم و تهدید آزادی در فرانسه

    در بیست سال گذشته حکومت های پیاپی در فرانسه صرف نظر از اینکه راست بوده اند یا چپ ناتوانی خود را برای تجهیز، هدایت و ساماندهی نیروی انتظامی از طریق محدود کردن آزادی های …

  • ادوارد اسنودن فرانسه را رویاروی ارزش های خود نهاده است

    ادوارد اسنودن فرانسه را رویاروی ارزش های خود نهاده است

    کارمند پیشین "آژانس ملی امنیت" آمریکا، ادوارد اسنودن، که از سال ۲۰۱۳ ناچار شد در روسیه پناهنده شود اخیراً ابراز امیدواری کرده که فرانسه با درخواست پناهندگی او موافقت …

  • رهایی جنسی در پاریس دهه های ۱۹۶۰-١٩۵٠

    رهایی جنسی در پاریس دهه های ۱۹۶۰-١٩۵٠

    جنبش مه ۱۹۶۸ را عموماً عصیان جوانان علیه ارزش های سنتی جامعۀ پدرسالار خوانده اند که در شخصیت تاریخی ژنرال دوگل تجسم می یافت. به همین دلیل شاید مهمترین دستاورد اجتماعی …

  • تک‌زبانی، چندزبانی و آموزش در فرانسه

    تک‌زبانی، چندزبانی و آموزش در فرانسه

    همانند بسیاری از کشورهای دیگر، فرانسه  کشوری است چند زبانه و به دلایل مختلف از جمله به دلیل جغرافیایی همواره چنین نیز بوده است. بخش مهمی از کودکان این کشور قادرند به …

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. ...
  5. بعدی >
  6. آخرین >
برنامه‌ها
 
با تاسف، مهلت اتصال به پایان رسیده است