گوش کنید دانلود پادکست
  • 15h00 - 15h05 GMT
    GMT 15h00 17/01 اخبار جهان
  • 15h05 - 15h30 GMT
    GMT 15h05 17/01 دنباله برنامه
  • 15h30 - 15h44 tu
    GMT 15h30 17/01 اخبار جهان
  • 15h44 - 16h00 tu
    GMT 15h44 17/01 دنباله برنامه
  • 16h00 - 16h05 tu
    GMT 16h00 17/01 اخبار جهان
  • 16h05 - 16h30 tu
    GMT 16h05 17/01 دنباله برنامه
  • 16h30 - 16h44 tu
    GMT 16h30 17/01 اخبار جهان
  • 16h44 - 17h00 tu
    GMT 16h44 17/01 دنباله برنامه
برای بهره گیری کامل از فرآورده های چندرسانه ای، پلاگین فلش را در مرورگر رایانۀ خود نصب کنید برای ورود، کوکی ها را در رایانۀ خود فعال کنید سایت ار.اف.ای با مرورگرهای مختلف و از جمله اینترنت اکسپلورر۸، فایر فاکس۱۰، سفری ۳، گوگل کروم ۱۷ و .. سازگار است

حقیقت تاریخی دربارۀ دفاع روشنفکران فرانسوی از انقلاب ۱۳۵۷

حقیقت تاریخی دربارۀ دفاع روشنفکران فرانسوی از انقلاب ۱۳۵۷
 
فوکو و سارتر DR

میشل فوکو انقلاب ایران را انقلابی معنوی می‌انگاشت که گویا اسلام برای آن پوششی بیش نبود. می‌گفت: ایرانیان خوب می‌دانند چگونه از اسلام بهره‌برداری کنند تا از خطر افتادن در دام تعصب دینی در امان بمانند. او چند ماه پس از انقلاب متوجه اشتباه خود شد. دربارۀ ژان پل سارتر گفته اند که او زیر تأثیر تبلیغات علی شریعتی هوادار رهبر انقلاب اسلامی ایران شده بود. سندی در دست نیست که علی شریعتی او را به هواداری از آیت‌الله خمینی ترغیب کرده باشد. سیمون دو بووار یک ماه پس از انقلاب نوشت: اگر این رژیم به خواست‌های زنان توجه نکند و به حقوق آنان احترام نگذارد، رژیمی استبدادی خواهد بود.

یکشنبۀ گذشته ۲۲ بهمن (۱۱ فوریۀ ۲۰۱۸) سی و نهمین سالگرد انقلاب اسلامی ایران بود. ۳۹ سال پیش در ۲۲ بهمن ۱۳۵۷ (۱۱ فوریۀ ۱۹۷۹) ایرانیان به پیروی از آیت‌الله خمینی نظام پادشاهی را برانداختند و روز دوازدهم فروردین ۱۳۵۸ در یک همه‌پرسی با رأی بیش از ۹۸ درصدِ شرکت کنندگان به برپایی نظام جمهوری اسلامی «آری» گفتند. امروز بسیاری از ایرانیانی که به انقلاب پیوستند، چه آنان که در ایران ماندند و چه آنان که به خارج از کشور کوچیدند، از سپردن سرنوشت کشورشان به دست روحانیانِ شیعه پشیمان اند. انقلاب اسلامی در میان روشنفکرانِ کشورهای غربی به ویژه فرانسه نیز شور و شوق برانگیخت. روشنفکرانِ نامداری مانند ژان پل سارتر، سیمون دوبووار و میشل فوکو دست کم در آغاز از آن پشتیبانی کردند. بعضی از آنان خیلی زود و بعضی دیگر با کمی درنگ به اشتباه خود پی بردند.

هم‌گامی و هم‌نوایی این سه روشنفکرِ فرانسوی در دفاع از اپوزیسیون ایران از سال‌ها پیش آغاز شده بود. در سال ۱۹۶۶ ژان پل سارتر کمیته ای زیر عنوانِ «کمیتۀ دفاع از زندانیان سیاسی ایران» تشکیل داد. همسر و همراه او، سیمون دو بووار، از همان آغاز جزو فعالان آن بود. اما میشل فوکو در سال ۱۹۷۱ به آن کمیته پیوست و تا انقلاب همۀ دادخواست‌ها و اعلامیه‌های آن را امضا ‌کرد. در چهارم فوریۀ ۱۹۷۶ آن کمیته اعلامیه ای را در روزنامۀ لوموند منتشر کرد که در آن امضا کنندگان به «سکوت مقام‌های فرانسوی در برابر نقض آشکار حقوق بشر در ایران» اعتراض کرده بودند. چندی پیش از آن رژیم ایران گروهی از انقلابیان را اعدام کرده بود. از امضاکنندگان نامدار آن اعلامیه افزون بر سارتر و سیمون دو بووار می‌توان از فرانسوا میتران، میشل روکار، لیونل ژوسپن، ژان پی‌یر شِوِنمان، میشل فوکو، ژیل دولوز، کلود موریاک و ایو مونتان یاد کرد.

در سال ۱۹۷۸ هنگامی که تظاهرات خیابانی شهرهای ایران را فراگرفت و روز به روز گسترده تر شد و در فوریۀ ۱۹۷۹ به سرنگونیِ نظام سلطنتی انجامید، کمیتۀ فرانسوی «دفاع از زندانیان سیاسیِ ایران» بر دامنۀ فعالیت‌هایش افزود و به پشتیبانی همه‌جانبه از جنبش انقلابی ایرانیان برخاست. برخلاف آنچه بعضی از نویسندگان گفته اند آن کمیته در گرماگرم انقلاب تشکیل نشد. در دفاع از انقلاب ایران که بیش از پیش رنگ و بوی اسلامی به خود می‌گرفت، میشل فوکو گوی سبقت را از اعضای دیگر آن کمیته ربود. چند و چون درگیر شدن او را در آن انقلاب مورخان نوشته اند. اما هفته نامۀ «لوپس»، نوول اُبزِرواتور پیشین، در شمارۀ گذشتۀ خود متن مصاحبه ای را برای نخستین بار به چاپ رسانده که در سوم ژانویه ۱۹۷۸ با میشل فوکو انجام داده و در آن، فیلسوف فرانسوی از بنیاد‌های نظری اش و، به عبارتی، از زمینه‌های فکریِ پشتیبانی اش از انقلاب ایران سخن گفته است.

با خواندن آن مصاحبه درمی‌یابیم که فوکو انقلاب ایران را که در آن زمان تازه آغاز شده بود، در اصل، انقلابی معنوی می‌انگاشت که گویا اسلام برای آن پوششی بیش نبود. و هنگامی که مصاحبه کننده خطر برآمدنِ بنیادگرایی اسلامی و برقراری حکومت دینی را در ایران به او گوشزد می‌کند، فوکو در پاسخ می‌گوید که ایرانیان به این خطر آگاه اند و خوب می‌دانند چگونه از اسلام بهره‌برداری کنند تا از خطر افتادن در دام تعصب دینی در امان بمانند. سپس یادآور می‌شود که اندیشۀ عقل‌باور غربی می‌تواند چنین خطری را تقویت کند. در آن مصاحبه متوجه می‌شویم که او از انقلاب‌هایی که بتوان دربارۀ آن‌ها با اصول و قواعد علمی و عقلانی اندیشید، بیزار بود و آن‌ها را محکوم به شکست می‌دانست. فوکو چند ماهی پس از انقلاب متوجه اشتباه خود شد.

اما ژان پل سارتر که یک سال پس از انقلاب اسلامی درگذشت، اگرچه بنیان‌گذار کمیتۀ فرانسوی «دفاع از زندانیان سیاسیِ ایران» بود، تا پای دفاع بی‌چون و چرا از آن انقلاب نرفت. نویسندگانی او را بدون ارائۀ سند متهم به حمایت از آیت‌الله خمینی و انقلاب اسلامی کرده و گفته اند که او زیر تأثیر تبلیغات علی شریعتی هوادار رهبر انقلاب اسلامی ایران شده بود. سندی در دست نیست که علی شریعتی ژان پل سارتر را به هواداری از آیت‌الله خمینی برانگیخته باشد.

دربارۀ سیمون دو بووار همین اندازه می‌دانیم که او در مقام رئیس «کمیتۀ بین‌المللی حقوق زنان» سخت نگران وضع زنان ایرانی در جمهوری نوبنیاد اسلامی بود. در مارس ۱۹۷۹ یعنی یک ماه پس از پیروزی انقلاب، کمیتۀ بین‌المللی حقوق زنان گروهی را برای آگاهی از وضع زنان ایران به تهران فرستاد. در همان هنگام، جمهوری اسلامی «کِیت میلِت»، نویسندۀ فمینیست آمریکایی، را از ایران اخراج کرد. فرستادگان کمیته برای دیدار با آیت‌الله خمینی می‌بایست روسری به سر کنند. بعضی از آنان تن ندادند. سیمون دو بووار در پیامی که از پاریس به نشانۀ حمایت از کِیت میلِت و نمایندگان کمیته فرستاد، از هم‌رزمان خود خواست که پایداری نشان دهند و از به سر کردن روسری خودداری کنند. در آن پیام آمده است: اگر این رژیم به خواست‌های زنان توجه نکند و به حقوق آنان احترام نگذارد، رژیمی استبدادی خواهد بود.

این است چند و چونِ تاریخیِ دفاع سه روشنفکر نامدار فرانسوی از انقلاب ایران.

  • فراز و فرود روابط ایران و اسرائیل از ۱۹۴۸ تاکنون

    فراز و فرود روابط ایران و اسرائیل از ۱۹۴۸ تاکنون

    تاریخ یهودیان در ایران از قرن ششم پیش از میلاد آغاز می‌شود. مورخان، یهودیان کنونی ایران را بازماندگانِ یهودیانی می‌دانند که در زمان کورش در پارس، مرکز امپراتوری …

  • تاریخچۀ کنگرۀ ایالات متحد آمریکا

    تاریخچۀ کنگرۀ ایالات متحد آمریکا

    کنگرۀ کنونیِ آمریکا از دل «کنگرۀ قاره‌ای» که به آن «کنگرۀ فیلادلفیا» نیز می‌گویند، بیرون آمد. «کنگرۀ قاره‌ای» کنوانسیونی …

  • فراز و نشیب روابط جمهوری اسلامی ایران با طالبان

    فراز و نشیب روابط جمهوری اسلامی ایران با طالبان

    از آغاز حکومت طالبان بر افغانستان تا برافتادن آن در ۲۰۰۱ جمهوری اسلامی همواره مخالف طالبان باقی ماند. ایران در سال ۲۰۰۱ از برچیده شدن بساط آنان و اشغال افغانستان حمایتِ …

  • تاریخچۀ کریسمَس

    تاریخچۀ کریسمَس

    در امپراتوری روم روز ۲۵ دسامبر روز پرستش میترا بود. اما چون مناسکِ آن در پرستشگاه‌های زیرزمینی برگزار می‌شد، پس از رواج مسیحیت و رسمی شدن آن در امپراتوری با …

  • فراز و نشیب برنامۀ موشکی ایران در ۴۰ سال گذشته

    فراز و نشیب برنامۀ موشکی ایران در ۴۰ سال گذشته

    در ماه می ۱۹۷۲ ریچارد نیکسون، رئیس جمهوری آمریکا، و هنری کیسینجر، مشاور امنیت ملی آن کشور، در دیداری با شاه توافق کردند که ایران بی هیچ نظارت تسلیحاتی هر سلاحی جز سلاح …

  • نگاهی به پیشینۀ مسیحیت در الجزایر

    نگاهی به پیشینۀ مسیحیت در الجزایر

    مسیحیت در عصر روم باستان به الجزایر راه یافت. با هجوم اعراب مسلمان در قرن هفتم میلادی از پیشرفت بازایستاد. اما پس از تسخیر الجزایر به دست ارتش فرانسه در ۱۸۳۰ دوباره در …

  • دو رویداد عظیمِ تاریخی دورۀ ریاست جمهوری جُرج بوشِ پدر

    دو رویداد عظیمِ تاریخی دورۀ ریاست جمهوری جُرج بوشِ پدر

    ازهم‌پاشی اتحاد شوروی و جنگ خلیج فارس دو رویداد بزرگِ دورۀ ریاست جمهوری جرج بوش بودند که هردو آثاری پایدار در جهان گذاشتند. با از میان رفتن شوروی، فصل تازه‌ای …

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. ...
  5. بعدی >
  6. آخرین >
برنامه‌ها
 
با تاسف، مهلت اتصال به پایان رسیده است