گوش کنید دانلود پادکست
  • 15h00 - 15h05 GMT
    GMT 15h00 17/11 اخبار جهان
  • 15h05 - 15h30 GMT
    GMT 15h05 17/11 دنباله برنامه
  • 15h30 - 15h44 tu
    GMT 15h30 17/11 اخبار جهان
  • 15h44 - 16h00 tu
    GMT 15h44 17/11 دنباله برنامه
  • 16h00 - 16h05 tu
    GMT 16h00 17/11 اخبار جهان
  • 16h05 - 16h30 tu
    GMT 16h05 17/11 دنباله برنامه
  • 16h30 - 16h44 tu
    GMT 16h30 17/11 اخبار جهان
  • 16h44 - 17h00 tu
    GMT 16h44 17/11 دنباله برنامه
برای بهره گیری کامل از فرآورده های چندرسانه ای، پلاگین فلش را در مرورگر رایانۀ خود نصب کنید برای ورود، کوکی ها را در رایانۀ خود فعال کنید سایت ار.اف.ای با مرورگرهای مختلف و از جمله اینترنت اکسپلورر۸، فایر فاکس۱۰، سفری ۳، گوگل کروم ۱۷ و .. سازگار است

سنت "مطربی" و دستاوردهای تجدد

سنت
 
سنت مطربی در ایران همیشه با اکراه اجتماعی و مذهبی مواجه بوده است dr

با دگرگون شدن داوری تاریخی در ایران، نگاهی که نسبت به هنر و فرهنگ عامیانه وجود داشت نیز تغییر کرده است. اندک اندک میراث چند قرن اخیر که موسیقی و رقص و نمایش را کارهای ناپسند می‌دانست شکاف برمی‌دارد و نگرشی تازه نسبت به این بخش از فرهنگ شکل می‌گیرد. در این میان سنت "مطربی" و دنباله‌های آن هنوز چندان شناخته شده نیست.

هوشنگ جاوید، پژوهشگر موسیقی معتقد است که بنگاه‌های شادمانی که در محلات سیروس و پامنار تهران به وجود آمد، نتیجۀ بیرون آمدن مطرب‌ها از دربار قاجار بود. ظاهراً مظفرالدینشاه که به شدت مذهبی و خرافی بود از نگاه داشتن مطربان در دربار گهگاه دچار عذاب وجدان می‌شد. ساسان فاطمی موسیقیدان و پژوهشگر موسیقی نیز در گفتگویی با سایت تاریخ ایرانی تحت عنوان "مشروطه موسیقی را از دربار جدا کرد" در مورد پادشاه قاجار می‌گوید که حواسش جمع بود "که یکوقت کاری نکند که علما اعتراضی بکنند. اما در حد معمول می‌توانست در اندرونی گروه مطرب، پسربچۀ رقاص یا رقصندۀ زن بیاورد و کسی کاری به کارش نداشت"...

با پایان گرفتن کار قاجار و رواج فرهنگ مشروطه، کم‌کم تئاتر مدرن به شیوۀ اروپایی به ایران راه یافت. در عین حال زبان تازه‌ای در شعر و ادب رایج شد که خصوصیت اصلی آن گرایش به سادگی و نزدیکی به زبان روزمره بود. یک وجه این فرهنگ انتقاد از اوضاع سیاسی و اجتماعی بود و وجه دیگر آن، سرگرم کردن و خنداندن مردم.

رادیو ایران

اما در مرحلۀ بعد پیوند یا ترکیبی غیرقابل انتظار شکل گرفت. با تأسیس رادیو ایران، زبان طنزی که به لطف دهخدا یا محمدعلی افراشته رشد کرد و تئاتری که به همت کسانی چون حسن مقدم و عبدالحسین نوشین به  کشور راه یافت، با سنت‌های قدیمی‌تر "مطربی" به هم آمیخت. محصول این معجون تاریخی بخصوص در برنامه‌های سرگرم‌کنندۀ رادیو کاملاً روشن است.

ادامۀ طنز و سبک کسانی چون حسین توفیق، غلامرضا روحانی (ملقب به اجنه) یا محمدعلی جمالزاده به نسل بعدی و کسانی چون پرویز خطیبی، ابوالقاسم حالت و بعد از آن منوچهر محجوبی منتقل شد. به موازات این نسل تازه که جایگاهی در رسانه‌ها یافته بود، بازیگران و هنرمندانی چون مجید محسنی، مرتضی احمدی یا حمید قنبری، اجرای سبک تازۀ طنز و ارائۀ آن را روی صحنه و یا از طریق رادیو به عهده گرفتند...

نمونه‌ای از قطعات مطربی و ضربی‌خوانی را در فایل صوتی گوش کنید

  • جوایز موسیقی پاییزی: در اروپا خبری نیست

    جوایز موسیقی پاییزی: در اروپا خبری نیست

    در اروپا، اواسط پاییز فصل توزیع بسیاری از جوایز هنری و ادبی است. در حوزۀ موسیقی، نگاهی به برندگان این جایزه‌ها و آثارشان می‌تواند تصویر گویایی از جریان‌ها و سبک‌های رایج …

  • آمالیا رودریگز: صدایی که بر بی‌مهری مردم غلبه کرد

    آمالیا رودریگز: صدایی که بر بی‌مهری مردم غلبه کرد

    در پاییز ٢٠١٩، اروپاییان و بخصوص پرتغالی‌ها به مناسبت بیستمین سالگرد درگذشت آمالیا رودریگز کنسرت‌ها و برنامه‌های گوناگون برگزار کردند. اما مراسم گستردۀ بزرگداشت این صدای …

  • امین‌الله رشیدی: بازماندۀ نسل درخشان

    امین‌الله رشیدی: بازماندۀ نسل درخشان "١٣٠٠"

    امین‌الله رشیدی که متولد چهارم  اردیبهشت سال‌ ١٣٠۴ خورشیدی است، متعلق به نسلی استثنایی است که هنر زنده و خلاق ایران را طی دهه‌های ١٣٣٠ و ۴٠ بر دوش خود گرفت. رشیدی که …

  • مرگ حسین دهلوی: آهنگساز در حسرت ارکستر

    مرگ حسین دهلوی: آهنگساز در حسرت ارکستر

    روز سه‌شنبه ٢٣ مهرماه ١٣٩٨ خبر درگذشت حسین دهلوی منتشر شد. اگرچه او عمر درازی داشت اما بیست سال پایانی را بدون فعالیت حرفه‌ای و با بیماری آلزایمر گذراند. آن بخش از عمر …

  • نادر نادرپور: شاعری که عاشق وزن بود

    نادر نادرپور: شاعری که عاشق وزن بود

    شعرهای نادر نادرپور (۱۳٧۸ - ۱۳۰۸) با اینکه تقریباً همگی موزون‌اند چندان به موسیقی درنیامده. شاید مشهورترین ترانه‌ای که با شعر نادرپور ساخته شده همان "کهن دیارا" باشد …

  • محمدحسین شهریار: شاعری که ذوق موسیقی خود را کُشت

    محمدحسین شهریار: شاعری که ذوق موسیقی خود را کُشت

    رابطۀ محمدحسین شهریار با موسیقی رابطۀ عجیبی است. فقط با به یاد آوردن عبارت "آمدی جانم به قربانت"، بلافاصله متوجه می‌شویم که شعر شهریار در موسیقی ایرانی در چه مقامی قرار …

  • فریدون مشیری: سرسپرده به موسیقی

    فریدون مشیری: سرسپرده به موسیقی

    شعرهای فریدون مشیری (١٣٧٩-١٣٠۵) در دنیای موسیقی ایران فراوان خوانده شده است. مشیری که در سال‌های قبل از انقلاب یکی از مسئولان بررسی و ارزیابی موسیقی و شعر رادیو ایران …

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. ...
  5. بعدی >
  6. آخرین >
برنامه‌ها
 
با تاسف، مهلت اتصال به پایان رسیده است